η ιστορία σε 30’’
18
g
Γη και άνθρωποι
Οι έρημοι ήταν επικίν-
δυνες, αλλά ήταν πλού-
σια πηγή πετρωμάτων
και ορυκτών. Αντιθέ-
τως, η γεωργία και ο
πολιτισμός ήκμαζαν
στις οάσεις.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΣΕ 3’’
ΓΚΕΡΤΡΟΥΝΤ
ΚΕΪΤΟΝ-ΤΟΜΣΟΝ
1888–1985
Αγγλίδα αρχαιολόγος
ΑΧΜΕΝΤ ΦΑΧΡΙ
1905–1973
Αιγύπτιος αρχαιολόγος,
διευθυντής των Desert
Researches, Υπηρεσία
Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων
1944-1950
ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΕ 30’’
Νίκολας Πικάρντο
ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ
Δείτε επίσης
Ο ΝΕΙΛΟΣ
σελίδα 16
ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ
σελίδα 28
Η έρημος καταλάμβανε το πιο
μεγάλο τμήμα της αρχαίας Αιγύπτου. Έτσι λοι-
πόν, οι Αιγύπτιοι έβλεπαν ένα τοπίο χωρισμένο
ανάμεσα στην έρημο (
ντεσχρέτ
, δηλαδή «Ερυ-
θρή Γη») και στην κοιλάδα του Νείλου και το
Δέλτα (
κεμέτ
, δηλαδή «Μαύρη Γη»). Η Δυτική
Έρημος (δηλαδή η ανατολική Σαχάρα) ήταν
δύο φορές πιο μεγάλη από την Ανατολική Έρη-
μο (δηλαδή την Αραβική). Ενώ η αρόσιμη, κα-
τοικημένη γη ήταν οικεία, οργανωμένη και
«υπό έλεγχο», τα εδάφη της ερήμου ήταν αφι-
λόξενα με επικίνδυνη άγρια φύση και λεηλα-
τούντες νομάδες. Εξαίρεση αποτελούσε η έρη-
μος που περιέβαλλε την κοιλάδα, όπου η σω-
στή ταφή ήταν διαχρονικό ιδανικό για την άφι-
ξη στην «Ωραία Δύση» της αιγυπτιακής μεταθα-
νάτιας ζωής. Η έρημος διαμόρφωσε τον πολιτι-
σμό όσο κι ο Νείλος, καθώς συνιστούσαν ουδέ-
τερες ζώνες μεταξύ της Αιγύπτου και των γειτό-
νων της. Οι Αιγύπτιοι πήγαιναν στην έρημο κυ-
ρίως για πρώτες ύλες, εμπόριο μεγάλων απο-
στάσεων ή στρατιωτικές εκστρατείες. Η Δυτική
Έρημος, αν και πιο ξηρή και ερημωμένη, ήταν
διάστικτη από πέντε μεγάλες οάσεις με μόνιμες
πηγές νερού, αρκετά μεγάλες ώστε να συντη-
ρούν σημαντικό πληθυσμό. Οι οάσεις Μπαχαρί-
για, Ντάκλα, Φαράφρα, Χάργκα και Σίβα θεω-
ρούνταν πολύτιμες λόγω της γεωργικής παρα-
γωγής τους. Η πλούσια σε φυσικούς πόρους
Ανατολική Έρημος παρείχε πρώτες ύλες για τις
τέχνες και την αρχιτεκτονική, ενώ τα μονοπάτια
της εκτείνονταν ως το δυτικό Σινά και την Ερυ-
θρά Θάλασσα, διευρύνοντας τους ορίζοντες
της Αιγύπτου ως τη Μεσοποταμία, την Ανατολι-
κή Μεσόγειο και πιο νότια στην Αφρική.
ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΣΕ 3’
Ο μοναδικός χάρτης της
αρχαίας Αιγύπτου που δια-
σώζεται, με διαστάσεις
1,75 x 0,5 μ., είναι πάπυρος
του Νέου Βασιλείου (επί
Ραμσή Δ’) που απεικονίζει
τμήμα της Γουάντι Χαμαμάτ,
της πιο σημαντικής διαδρο-
μής της Ανατολικής Ερήμου
προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Χρησίμευε κυρίως στην
εξασφάλιση πόρων, καθώς
οι βασικοί προορισμοί είναι
λατομεία και ορυχεία χρυ-
σού και αργύρου. Ο χάρτης
αναδεικνύει σημαντικά
μορφολογικά στοιχεία και
κατασκευές, όπως τον ναό
του Άμμωνα, μια αποστολή
αποίκων και ένα πηγάδι.
ΣΥΝΟΨΗ ΣΕ 3’’
Ο Νείλος συνέβαλε στην
άνθηση του πολιτισμού,
αλλά η έρημος και οι οάσεις
ήταν εξίσου εγγενή γνωρί-
σματα στη διαμόρφωση των
πρακτικών και εννοιολογι-
κών παραμέτρων του αιγυ-
πτιακού κόσμου.
Η ΕΡΗΜΟΣ
ΚΑΙ ΟΙ ΟΑΣΕΙΣ
.
