η ιστορία σε 30’’
16
g
Γη και άνθρωποι
Το ποτάμι, που τιμάται
στον «Ύμνο στον Νεί-
λο», ήταν σημαντικό
για τη διατροφή, τις με-
ταφορές, την επικοινω-
νία και τον κρατικό
έλεγχο.
ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΕ 30’’
Πίτερ ντερ Μανουέλιαν
ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ
Δείτε επίσης
ΕΘΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
σελίδα 30
ΟΙΚΙΣΜΟΙ
σελίδα 46
Ατάραχος και γαλήνιος ή μαινόμε-
νος και τρομερός, ο Νείλος ήταν η σανίδα σω-
τηρίας των αρχαίων Αιγυπτίων, καθώς τους εξα-
σφάλιζε τα πάντα: τροφή, μεταφορές, επικοινω-
νία, άρδευση και κρατικό έλεγχο. Όσο ορμητι-
κός κι αν μας φαίνεται τώρα, δεν είναι τίποτα
μπροστά σε αυτό που φάνταζε στα μάτια των
προγόνων του. Ο Νείλος που γνωρίζουμε είναι
έτσι σχεδόν επί 12.000 χρόνια. Ο πιο μεγάλος σε
μήκος ποταμός, με ροή από τον νότο προς τον
βορρά, μήκος 6.760 χλμ. που διατρέχει σχεδόν
δέκα χώρες, προσέλκυσε στις όχθες του τους
μετανάστες πρωτο-Αιγυπτίους, καθώς το περι-
βάλλον κλίμα άλλαζε από υγρό σε άνυδρο. Οι
έξι (ορμητικοί) καταρράκτες καθιστούσαν επι-
κίνδυνη τη ναυσιπλοΐα από το νοτιότερο σύνο-
ρο της Αιγύπτου, την αρχαία Νουβία. Ο Νείλος,
με οφιοειδή ροή, ανεβαίνοντας βόρεια προς το
Δέλτα, κάποτε χωριζόταν σε επτά παραποτά-
μους, αλλά σήμερα υπάρχουν μόνο δύο. Βροχο-
πτώσεις από τα υψίπεδα της Αιθιοπίας προκα-
λούσαν την ετήσια πλημμύρα (που από τη δε-
καετία του 1960 εμποδίζεται με φράγματα), η
οποία ξεκινούσε από τον Ιούνιο και εναπόθετε
αλλουβιακή γη σε όλη την πεδιάδα. Αυτό το ζω-
οποιό γεγονός μπορούσε να έχει δυο φονικές
όψεις: του λιμού εξ αιτίας μικρής πλημμύρας ή
της καταστροφής λόγω μεγάλης υπερχείλισης.
Σε κάθε περίπτωση, οι Αιγύπτιοι τιμούσαν την
πλημμύρα και της είχαν δώσει τη μορφή μιας
παχουλής καρπερής θεότητας με κρεμασμένα
στήθη, που την έλεγαν Χαπί.
ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΣΕ 3’
Δεν υπάρχει βιβλίο για
την αρχαία Αίγυπτο που
να μην παραθέτει το
εύστοχο σχόλιο του
ιστορικού Ηροδότου του
5ου αιώνα π.Χ. ότι «η
Αίγυπτος είναι το δώρο
του Νείλου». Ασφαλώς κι
αυτό το βιβλίο δεν πρό-
κειται να αποτελέσει
εξαίρεση. Ποιο από τα
δύο συνέβαλε περισσό-
τερο στη δομή της αιγυ-
πτιακής κοινωνίας: οι
πυραμίδες ή ο Νείλος; Σε
βάθος χρόνου, ο ποτα-
μός βγαίνει πάντα
νικητής.
ΣΥΝΟΨΗ ΣΕ 3’’
Οι ετήσιες πλημμύρες, η
ζωογόνος δύναμη και η
ικανότητα του Νείλου να
υποστηρίζει την κοινω-
νία, κατέστησε εφικτή
την ύπαρξη ενός ενιαίου
αιγυπτιακού κράτους.
Ο ΝΕΙΛΟΣ
.
