Εισαγωγή 9 σκηνοθετριών θα βοηθήσει να κατανοηθεί η σημασία των ταινιών της και η ανάγκη για μια αναθεώρηση της ιστορίας του ελληνικού κινηματογράφου. Πρώτα, όμως, είναι πολύ χρήσιμο να δούμε κάποια παραδείγματα των γυναικείων «παραλήψεων» στην κινηματογραφική ιστορία. Γυναίκες σκηνοθέτριες: Ιστορικές «παραλήψεις» Ίσως η λέξη «παραλήψεις» του υπότιτλου να φαίνεται σε κάποιες και κάποιους από εσάς υπερβολική, ακόμα και υποκριτική. Ας παίξουμε ένα παιχνίδι, λοιπόν, πριν προχωρήσουμε σε μια ακαδημαϊκή επιβεβαίωση. Φανταστείτε τον τελευταίο γύρο σ’ ένα τηλεοπτικό παιχνίδι. Η φωνή της παρουσιάστριας ανακοινώνει στην παίκτρια: «Ήρθε η ώρα για την τελευταία και πιο σημαντική ερώτηση: Στον πίνακα βλέπετε δύο ζευγάρια ονομάτων». Ο φωτεινός πίνακας εμφανίζει τα παρακάτω ονόματα: A. Alice Guy, Lois Weber, Dorothy Arzner, Ida Lupino. Α1. Αδελφοί Lumière, Charlie Chaplin, Frank Capra, Orson Welles. Β. Agnès Varda, Barbra Streisand, Jane Campion, Kathryn Bigelow B1. Steven Spielberg, Francis Ford Coppola, George Lucas, Martin Scorsese Η παρουσιάστρια απευθύνεται τώρα στην παίκτρια: «Για να κερδίσεις το μεγάλο βραβείο τού ενός εκατομμυρίου ευρώ, θα πρέπει να απαντήσεις στην εξής ερώτηση: Τα δύο ζευγάρια ονομάτων περιλαμβάνουν σκηνοθέτριες και σκηνοθέτες της κινηματογραφικής ιστορίας. Δώσε μας έναν τίτλο ταινίας που σκηνοθέτησε το κάθε άτομο σε κάθε κατηγορία, με όποια σειρά επιθυμείς». Αν υποθέσουμε ότι η παίκτρια έχει ευρείες εγκυκλοπαιδικές γνώσεις, μπορούμε με σχετική βεβαιότητα να θεωρήσουμε ότι θα αναφερθούν πρώτα και σχετικά γρήγορα τίτλοι, όπως Ε.Τ. the ExtraTerrestrial (1982), The Godfather (1972), Taxi Driver (1976), Citizen Kane (1941), Star Wars (1977). Με την ίδια βεβαιότητα, όμως, εικάζουμε ότι, πιθανότατα, η παίκτρια θα βλέπει/ακούει για πρώτη φορά τα ονόματα της κατηγορίας Α και κάποια από εκείνα της κατηγορίας Β. Ένα εκατομμύριο ευρώ είναι ένα ποσό που μπορεί να εξασφαλίσει άνεση και ασφάλεια για μια ολόκληρη ζωή και συνεπώς, η ερώτηση έχει έναν βαθμό δυσκολίας. Πέρα, όμως, από δύσκολη, φανερώνει και μια βασική έμφυλη διάκριση που διατρέχει την ιστορία του κινηματογράφου, αλλά και την πολιτισμική γνώση που εξασφαλίζουν τα κοινά παγκοσμίως βλέποντας ταινίες· τη «φυσικοποίηση» του άντρα στη θέση του σκηνοθέτη/δημιουργού και την παράλειψη ή/και τον αποκλεισμό των σκηνοθετριών, τόσο από την επίσημη ιστοριογραφία όσο και από την πλειοψηφία των κοινών. Αυτό το απλό παιχνίδι δεν ήταν τελικά τόσο απλό. Η απουσία της Πλυτά από τον Κανόνα της ελληνικής και ευρωπαϊκής κινηματογραφικής ιστορίας δεν είναι κάτι ασυνήθιστο. Άλλωστε, οι γυναίκες στον κινηματογράφο αποτελούσαν μόνο εξαιρέσεις. Όπως σημειώνει η Pam Cook (2004, 52), στη
RkJQdWJsaXNoZXIy MTk1OTAxMA==